acil-durum-egitimleri-ve-risk-analizleri

Akadem Güvenlik

Acil Durum Eğitimleri ve Acil Tahliye Planlamaları
Risk Analizi ve Yönetimi

Risk yönetim prosesi, tehlikelerle, bu tehlikeler sonucu ortaya çıkan risklerin değerlendirilmesinde ve bu kontrol önlemlerinin etkili ve yeni tehlikelere yol açmamasını sağlamak için gerekli olan yapısal sistemi oluşturmaktadır. Risk yönetimi geniş uygulama alanına sahiptir. Burada risk yönetimi endüstriyel işyerleri perspektifinde incelenmiş olsa da, genel risk yönetim prensipleri, aynı şekilde, tekrar oluşturulan ya da istenilen her durumda uygulanabilir. Günlük yaşantımızda ve işyerlerinde, sağlık ve güvenliğe dönük çalışmalarda risk analizi ve yönetimi, o işyerinin çalışma ortamına uygun olarak nasıl uygulanabilir? Büyük tehlike arz eden kuruluşlarda korunmaya yönelik yönetsel, yasal ve teknik bir sistem oluşturulmasına rehberlik etmek amacıyla ILO yönetim kurulunun 244. Toplantısında alınan karar uyarınca hazırlanan uygulama kodunda risk, ”Belli bir dönemde veya koşullar altında istenmeyen olayın ortaya çıkma olasılığı, bu çevre koşullarına göre sıklık (belli zaman birimi içindeki olay sayısını) olasılığını (belli bir ön oluşuma bağlı olarak ortaya çıkma ihtimali)” biçiminde ifade edilirken, Risk yönetimi; Bir kuruluş ve çalıştırılmasındaki iş güvenliği önlemlerini iyileştirme ve sürdürmeyi başaracak tüm girişimler olarak tanımlanmaktadır.

Tehlike: Canlıları çevreyi ve/veya malı, tesisleri tehdit eden,kapsamı belirlenmemiş kaza ve zarar potansiyeli.
Risk: Kapsamı belirlenmiş zarar potansiyeli. Risk kaza olasılığı (P) ile kazanın kapsamının (S) bir fonksiyonudur.
Risk Yönetimi: Tehlikenin tanımlanması, riskin değerlendirilmesi, kontrol tedbirlerinin uygun şekilde kullanılması ve sonuçların değerlendirilmesini de kapsayacak şekilde toplam yöntemi ifade eder.

Riskle karşılaşma ve sonuç çalışmaları büyük ölçüde belirsizlik içerir. Gerçekten de risk tanımının özünde belirsizlik vardır. Bir çok durumda risk, istatistik anlamda çok iyi anlaşılmasına karşın, olaylar tek tek ele alındığında belirsizleşebilmektedir. Simgesel biçimde, biz herhangi bir malzemenin, prosesin, bina veya organizasyonun etrafına bir daire çizebiliriz ve risk yönetim adımlarını tehlikelerin tanınmasında, risklerin değerlendirilmesine ve uygun kontrol tedbirlerinin seçilmesine uygulayabiliriz. Tehlikelerle hayatımızın her anında karşı karşıyıyız. Soluduğumuz havada, yediğimiz yiyeceklerde, yaşadığımız mekanlarda, çok tehlikeli sporların arasında, düşünebildiğimiz meslek veya konumlarda her zaman tehlike vardır. Hemen hemen yaşamın her anında bir tehlike ile iç içeyiz. Yaşantımızı sürdürebilmek için, tehlikenin tanınması, riskin değerlendirilmesi, riskin kontrol edilmesi ve yeniden gözden geçirilmesi için belli bir yöntemi uygulamamız gerekir. Bu yöntem, risk yönetim yöntemi olarak adlandırılır. Her işletme zamanının ve kaynaklarının bir kısmını, kendi güvenlikleri için risk yönetimi ile ilgili konulara ayırmalıdır. Risk analizlerinin ortak amaçları;



 Risk odaklarını bulmak
 Bunları değerlendirmek
 Önlemleri belirlemek
 Önlemlerin sırasını belirlemek
 Yapılabilecek tasarrufu belirlemek
 Doğabilecek masrafları belirlemek
 Güvenlikten ödün vermeden işletme için en ekonomik yöntemi belirlemek
 Önlemlerin gerçekleşmesini sağlamak
 Amaca ulaşılıp ulaşılmadığını saptamak
 Bir riski önlerken başka bir riske yol açmamak



Risk yönetiminin içeriğini örneklerle açıklamak için, bir yoldan karşıya geçerken her zaman yaptığımız basit uygulamaya bakabiliriz. Kural “ilk önce sola, sonra sağa tekrar sola bak ve eğer yol boş ise hızlı bir şekilde karşıya geç”. Kural oldukça basit (her ne kadar uygulanmıyorsa da) ve bir çocuk dahi anlayabilir. Konu hakkında çalışma yapılmadıkça ulaşılmış olan bu basit kuralda anlaşılamayan şeyin ne olduğu ortaya çıkartılamaz. Burada tehlikeleri tanıma yöntemleri, tehlike ile birlikte risklerin büyüklüğünün değerlendirilmesi ve uygun kontrol tedbirlerinin kabul edilebilir düzeydeki riskin yerine konması, kaldırılması yada azaltılması değerlendirilecektir. Risk yönetimini yolda karşıdan karşıya geçme durumuna uyarlarsak yapmamız gereken, ilk olarak araçlardan dolayı olası çarpma yada yaralanma şeklinde ortaya çıkabilecek tehlikeyi tanımlamayız. Riski değerlendirdiğimiz zaman hıza bağlı olarak, yaklaşan araçların seyir durumu ve sahip olduğumuz konum ve hareket kabiliyetimiz değerlendirildiğinde, bir kaza olduğunda ortaya çıkan sonuçlar ve olasılık önem vermeyişimizden çok daha büyük boyutlardadır. Bu bakımdan biz herhangi bir zamanda yoldan karşıya geçerken bir kaza olasılığını ortadan kaldıracak bir bakış açısını geliştirmeliyiz.

Bu değerlendirme ve analiz sonucunda anlaşılacaktır ki bu genel kural neden olduğu gibidir ve neden örneğin “bir alt geçit yada üst geçit bulun ve sadece bu noktadan geçin” şeklinde değildir. Tehlikelerin bir kaza ile sonuçlanacağına dair çok az şüphe vardır.